Neistina

Ulaganja u RS su bila veća nego što to tvrdi Šarović

Komentarišući najave člana Predsjedništva BiH Milorada Dodika o skorim novim ulaganjima u Republiku Srpsku (RS), predsjednik Srpske demokratske stranke (SDS) i bivši ministar Vanjske trgovine BiH, Mirko Šarović iznio je tvrdnje o dosadašnjim stranim ulaganjima u tom entitetu.

Kako je objavljeno na zvaničnoj stranici SDS-a, Šarović je izjavio:

Svi pokazatelji pokazuju da smo u tom smislu najgori u regionu, a time najgori i u Evropi. (…) “Pokazatelji u 2018. godini npr. govore da od ukupnih stranih investicija u cijeloj BiH na Republiku Srpsku otpada svega 10 posto ili nevjerovatno mizernih 48 miliona KM, a slični su pokazatelji i u ostalim proteklim godinama.”

Mirko Šarović, 19. januar 2020.

Prema podacima Centralne banke BiH (CBBiH) u 2018. godini, u cijeloj zemlji, ostvaren je priliv direktnih stranih ulaganja u iznosu od 783.4 miliona KM. Godišnja direktna strana ulaganja redovno su tematizovana i na sjednicama entitetskih vlada, pa se tako u Informaciji o direktnim stranim ulaganjima koju je je Vlada FBiH usvojila u septembru 2019. godine navodi da se od 783,4 miliona KM evidentiranih direktnih stranih investicija u BiH na Federaciju BiH odnosi 477,2 miliona KM ili 60,91 posto.

Sa druge strane u Programu ekonomskih reformi RS za period od 2020. do 2022. godine, navodi se da je u 2018. godini u RS evidentirano 316,8 miliona neto stranih ulaganja, što iznosi oko 40 posto.

Koliko je direktnih stranih ulaganja u RS evidentirano u odnosu na cijelu BiH, od 2006. do 2018. godine, možete pogledati u tabeli ispod, gdje su korišteni podaci CBBiH, odnosno Vlade RS iz usvajanih Programa ekonomskih reformi u proteklim godinama.

Direktna strana ulaganja u BiH
Godina RS BiH
2006. 133.1 864.8
2007. 1,952.5 2,599.8
2008. 302.1 1,337.5
2009. 170.4 351.9
2010. 205.1 599.7
2011. 362.8 698.6
2012. 354.3 601.1
2013. 152.6 407.1
2014. 379.1 811.1
2015. 93.3 636.9
2016. 40.5 618.4
2017. 231.9 780.6
2018. 316.8 783.4
*Izvor BiH: Centralna Banka BiH
*Izvor RS: Vlada RS/ Programi ekonomskih reformi RS

Posljednji izvještaj UN-a o investicijama u svijetu daje pregled po specifičnim ekonomskim zonama, a BiH je svrstana u tranzicijske ekonomije Jugoistočne Evrope, zajedno sa Srbijom, Albanijom, Crnom Gorom i Sjevernom Makedonijom.

Prema tom izvještaju BiH je u 2018. godini imala priliv od 468 miliona dolara direktnih stranih investicija, dok je u 2017. godini priliv iznosio 448 miliona dolara. Procentualno, povećanje je u 2018. godini iznosilo tek 4,4% u odnosu na 2017. godinu. Najveći priliv investicija u posljednjih šest godina BiH je zabilježila u 2014. godini kada je on iznosio 550 miliona dolara. Izvještaj pokazuje i da je BiH najniže rangirana zemlja u pogledu priliva investicija na Balkanu. Već godinama lider je Srbija koja od 2013. godine ima priliv direktnih stranih ulaganja veći od 2 milijarde dolara, dok je i najmanja ekonomija regije prema broju stanovnika, Crna Gora, takođe godinama bolja od BiH. Čak i Sjeverna Makedonija koja je u 2017. godini imala duplo manji iznos investicija (205 miliona $), u 2018. godini imala priliv od 737 miliona dolara direktnih stranih investicija.

Iako je Bosna i Hercegovina na samom začelju po prilivu direktnih stranih ulaganjau, prema ovom izvještaju ipak nije najlošije rangirana zemlja u Evropi. Iznos direktnih stranih ulaganja u 2018. godini u Moldaviji je iznosio 228 miliona dolara što je duplo manje od evidentiranih ulaganja u BiH u istoj godini.

Osim toga, postoje i zemlje koje su mnogo razvijenije od BiH u kojima je ostvaren negativan skor u pogledu direktnih stranih ulaganja kao što su Island (-336 miliona $), Norveška (- 18.215 miliona $), Švicarska (-87.212 $), a tek 7 miliona više stranih ulaganja u 2018. godini nego u BiH, evidentirano je u Slovačkoj – 475 miliona $. Međutim treba reći da iznos koji npr. Švicarska investira u inostranstvo višestruko premašuje iznos evidentiranih stranih ulaganja u BiH tokom 2018. godine i iznosi 26.928 miliona $.

S obzirom na sve navedeno Istinomjer će tvrdnju Mirka Šarovića o odnosu direktnih stranih ulaganja unutar BiH sa početka teksta ocijeniti kao neistinitu.

Pitajte Istinomjer!