Iako su PIC i OHR specifične privremene institucije, one i dalje postoje, a njihovo djelovanje direktno je dovelo do značajnih izmjena političkog i pravnog ambijenta u BiH.
Premijer Republike Srpske Savo Minić izjavio je u intervjuu za Srnu da Ured visokog predstavnika (OHR) i Vijeće za implementaciju mira ne postoje (PIC).
OHR, PIC, ne postoji. Ali vi znate da to ne postoji, molim vas da prenesete. To ne postoji. To uopšte ne postoji. Mi nešto pričamo, treba bi bila sjednica PIC-a. Kakvog PIC-a? To je neformalno tijelo.
Savo Minić, 22.7.2026.
Iako je Evropski sud za ljudska prava u jednoj od svojih presuda PIC okarakterisao kao neformalno tijelo, takva klasifikacija ovog tijela nema veze s njegovim postojanjem.
PIC je formiran u decembru 1995. godine na Konferenciji o implementaciji mira u Londonu kao nasljednik Međunarodne konferencije za bivšu Jugoslaviju, za čije se ciljeve smatralo da su ispunjeni nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma. Tada je ujedno imenovan i prvi visoki predstavnik, Carl Bildt.
Na toj konferenciji uspostavljen je i Upravni odbor PIC-a kao tijelo koje nadgleda implementaciju mira u BiH, a koje može davati i imati savjetodavnu ulogu ka visokom predstavniku, te kao tijelo koje će imenovati visokog predstavnika ukoliko to mjesto postane upražnjeno.
Također, u decembru 1995. godine, zaključke s konferencije u Londonu, što uključuje i osnivanje PIC-a, kao i imenovanje Carla Bildta, prihvatilo je Vijeće sigurnosti Ujedinjenih naroda svojom Rezolucijom 1031.
Finalno, Upravni odbor PIC-a tada su činili: Kanada, Francuska, Njemačka, Italija, Japan, Rusija, Ujedinjeno Kraljevstvo, Sjedinjene Američke Države, Predsjedništvo Evropske unije, Evropska komisija i Organizacija islamske saradnje.
Rusija se 2021. godine povukla s daljnjih sastanaka Upravnog odbora PIC-a, a 2022. godine povukli su finansiranje OHR-a.
Osim Upravnog odbora, u radu PIC-a djeluje više od 50 zemalja i organizacija.
Jedna od posljednjih aktivnosti PIC-a bilo je imenovanje Louisa Crishocka na poziciju vršitelja dužnosti visokog predstavnika sredinom jula 2026. godine, dok se ne pronađe kandidat koji bi zadovoljio sve strane.
Postojanje Ureda visokog predstavnika (OHR) utemeljeno je na Dejtonskom mirovnom sporazumu, odnosno njegovom Aneksu 10, koji definiše poziciju visokog predstavnika u BiH. Osim toga, visoki predstavnik se u mnogo manjem obimu slovom spominje i u Ustavu BiH. Spomenut je u članu 12. Ustava, koji tretira prelazne odredbe, tačnije, formiranje zajedničke prelazne komisije nakon potpisivanja sporazuma, kojom bi predsjedavao upravo visoki predstavnik.
Kada je riječ o gašenju OHR-a, politički direktori Upravnog odbora PIC-a su na sastanku održanom u Briselu 26. i 27. februara 2008. godine utvrdili zahtjeve koje institucije BiH trebaju ispuniti prije zatvaranja OHR-a (program “5+2”), a riječ je o sljedećim:
- prihvatljivo i održivo rješenje pitanja raspodjele imovine između države i drugih razina vlasti,
- prihvatljivo i održivo rješenje za vojnu imovinu,
- potpuna provedba konačne odluke za Brčko,
- fiskalna održivost (promovisana putem Sporazuma o utvrđivanju stalne metodologije za utvrđivanje koeficijenata za raspodjelu sredstava UINO-a i osnivanje nacionalnog fiskalnog vijeća),
- zaživljavanje vladavine prava (demonstrirano putem usvajanja državne strategije za ratne zločine, donošenjem zakona o strancima i azilu i usvajanjem državne strategije za reformu sektora pravosuđa).
Osim ovih ciljeva, Upravni odbor PIC-a utvrdio je dodatna dva uslova koje treba ispuniti prije zatvaranja OHR-a:
- potpisivanje Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju (SSP),
- pozitivna procjena situacije u BiH od Upravnog odbora Vijeća za provedbu mira utemeljena na punom poštovanju Dejtonskog mirovnog sporazuma.
Činjenica da je Evropski sud za ljudska prava PIC opisao kao neformalno tijelo ne znači da ono ne postoji. S obzirom na to da oba tijela i dalje djeluju i obavljaju funkcije, Istinomjer je tvrdnju Save Minića ocijenio neistinitom.
(Istinomjer.ba)