Koncesiju za istraživanje i eksploataciju rude u Varešu dodijelio je Zeničko-dobojski kanton 2013. godine, a koncesiono područje proširivano je 2018. i 2020. godine. Federalne institucije izdale su druge dozvole potrebne za rad rudnika za vrijeme mandata Fadila Novalića.
Zastupnik u Predstavničkom domu Federalnog parlamenta Salko Zildžić je prilikom gostovanja u podcastu portala Odgovor 11. septembra 2026. godine ustvrdio da je trenutna federalna Vlada dodijelila koncesiju za rudnik u Varešu.
Kad se vratimo na istu tu Vladu Federacije, koja je mimo zakonskih propisa omogućila koncesiju britanskoj firmi u Varešu, ista stvar. Znači, oni su postavljeni na vlast da izvršavaju želje nekih drugi ljudi, a ne građana u Federaciji.
Salko Zildžić, 11.9.2026.
Suprotno Zildžićevoj tvrdnji, aktuelna Vlada FBiH nije dodijelila koncesiju za rudnik u Varešu jer za to nije ni bila nadležna. Naime, nadležnost za dodjeljivanje ove koncesije ima Zeničko-dobojski kanton (ZDK), a koncesija za istraživanje i eksploataciju olova, cinka i barita na ležištima Veovača i Rupice–Juraševac–Brestić dodijeljena je još 2013. godine, odnosno deset godina prije imenovanja aktuelne Vlade FBiH 28. aprila 2023. godine
Prema službenim podacima Zeničko-dobojskog kantona, Ministarstvo privrede ovog kantona potpisalo je 12. marta 2013. godine koncesioni ugovor s kompanijom Eastern Mining za istraživanje i eksploataciju olova, cinka i barita na vareškim ležištima. Popis koncesija ovog kantona pokazuje da je 2018. godine koncesiono područje prošireno na ležišta Rupice–Borovica i Veovača–Orti–Selište–Mekuše, dok je drugo proširenje, koje je obuhvatilo dodatna područja oko Vareša, ugovoreno 3. decembra 2020. godine.
Adriatic metals je 13. marta 2017. godine preuzeo vlasništvo nad Eastern Miningom i tako postao vlasnik koncesije. Ova kompanija je 5. marta 2024. godine otvorila rudnik u Varešu. Kompanija Dundee Precious Metals preuzela je vlasništvo nad rudnikom u septembru 2025. godine.
Federalne institucije izdavale su druge dozvole potrebne za eksploataciju rude u Varešu, što se odvijalo kako u aktuelnom sastavu Vlade, tako i u vrijeme Vlade Fadila Novalića. Tako je Easter mining 2018. godine imao okolišnu dozvolu za zatvaranje pogona bivšeg rudnika olova, cinka i barita na lokalitetu Veovača I-Tisovci u općini Vareš.
Osim toga, federalni ministar energije, rudarstva i industrije Nermin Džindić uručio je 27. januara 2021. godine Eastern Miningu rješenje za eksploataciju i preradu olova, cinka i barita. Nakon što je ova dozvola ukinuta sudskom odlukom 2024. godine, Ministarstvo u aktuelnom sazivu Vlade nastavilo je praksu podrške institucija ovom projektu i 11. februara 2025. godine u kratkom roku izdalo novu dozvolu.
Federalno ministarstvo okoliša i turizma također je 5. februara 2021. godine Eastern Miningu izdalo okolišnu dozvolu za podzemnu eksploataciju rude na lokalitetu Rupice. Zahtjev iz postupka obnove dozvole potvrđuju datum i broj tog rješenja te navodi da je dozvola izdata na period od pet godina.
Aktuelno Federalno ministarstvo okoliša i turizma tokom 2025. i 2026. godine provodilo je postupak obnove te okolišne dozvole. U februaru 2026. objavljen je nacrt rješenja o njenoj obnovi za DP Metals BH. Međutim, okolišna dozvola i koncesija nisu isti pravni akt i ne radi se o dodjeli nove koncesije, već o obnovi okolišne dozvole donesene u mandatu prethodne vlade.
Zbog činjenice da je koncesiju za rudnik u Varešu izdao Zeničko-dobojski kanton i da je izdata prije imenovanja trenutne federalne Vlade, tvrdnju Salke Zildžića da je trenutna Vlada FBiH izdala koncesiju za rudnik u Varešu ocjenjujemo kao neistinitu.
(Istinomjer.ba)