Sanirati unutrašnji dug privrednih društava

U julu 2023. godine, Porezna uprava FBiH objavila je listu poreznih obveznika s iznosom duga po osnovu proeza, doprinosa, taksi i drugih naknada na dan 30.6.2023. godine. U skladu s objavljenim podacima, od javnih preduzeća u vlasništvu FBiH, najveći dug imaju JP “Željeznice FBiH” (174 miliona KM), a potom slijede Rudnici Kreka” (162 miliona KM) i RMU “Zenica” (147 miliona KM). Dug RMU “Breza” iznosi 115 miliona KM, a dug RMU “Kakanj” 91 milion KM. Dug javnog preduzeća “Autoceste FBiH” iznosi 61 milion KM. Dug preduzeća “Zrak” iznosi 12,5 miliona KM.

Vlada FBiH je na sjednici održanoj 1.6.2023. godine prihvatila informaciju Federalnog ministarstva energije, rudarstva i industrije povodom zahtjeva Sindikata metalaca Federacije BiH za hitno uključivanje Vlade po izjavljenoj žalbi na rješenje Općinskog suda u Sarajevu od 14.4.2023. godine o otvaranju stečajnog postupka nad imovinom privrednog društva Zrak d.d. Sarajevo. 

Kako se navodi u informaciji Ministarstva, u postupku finansijske konsolidacije nad ovim privrednim društvom Vlada je osigurala sedam miliona KM za njegovu dokapitalizaciju, a s namjerom da se zaključi Sporazum sa radnicima o izmirivanju obaveza i dio sredstava usmjeri za troškove proizvodnje.

Na šestoj sjednici, održanoj 21.6.2023. godine, Vlada FBiH je donijela Odluku o podnošenju prijave potraživanja Vlade FBiH od stečajnog dužnika privrednog društva Zrak d.d. Sarajevo. Kako se navodi u saopćenju, Vlada će dostaviti prijavu potraživanja, i to sredstva iz Bužeta FBiH isplaćena u svrhu pokretanja proizvodnje, razvoja i drugih oblika podrške poslovanju stečajnog dužnika privrednog društva Zrak d.d. Sarajevo, potom sredstva dodijeljena odlukom Vlade FBiH putem Razvojne banke FBiH za finansiranje razvojnih projekata u Federaciji BiH iz oblasti namjenske industrije, kao i sredstva isplaćena po osnovu sudskih izvršnih odluka na teret Bužeta FBiH po osnovu solidarne odgovornosti Federacije BiH za obaveze stečajnog dužnika privrednog društva Zrak d.d. Sarajevo.

Na sjednici Vlade FBiH održanoj 24.8.2023. odobrena su sredstva za isplatu plata za juni i juli radnicima preduzeća “Zrak” u stečaju.

Federalno ministarstvo energije, rudarstva i industrije saopštilo je 12.1.2024. godine da u privrednom društvu “Zrak” d.d. Sarajevo izvršena kontrola i isporuka drugog dijela od 70 komada nišanskih sprava i dijelova od ukupno isporučenih 120 komada proizvođaču vojne opreme Hirtenberger. Prvi dio isporuke izvršen dva mjeseca ranije.

Vlada FBiH je 2023. izmijenila Zakon o finansijskoj konsolidaciji tako da konsolidacija može obuhvatiti dugovanja nastala do kraja 2021. i da postupci traju do kraja 2027. godine. Istovremeno je produžen postupak finansijske konsolidacije Binasa do 31. decembra 2027. (Vlada Federacije Bosne i Hercegovine)

Vlada je 16. jula 2026. ponovo predložila izmjene Zakona o finansijskoj konsolidaciji, ovog puta da se započeti postupci mogu nastaviti sve do 31. decembra 2029. godine. 

Tokom 2026. Vlada je pokrenula stabilizaciju TRZ-a uz uključivanje Pretisa i BNT-TMiH. Isplaćivane su zaostale plate i radilo se na nastavku proizvodnje.