Pred početak predizborne kampanje za Opće izbore 2026. Istinomjer je objavio rezultate monitoringa ispunjenja predizbornih obećanja partija na vlasti u mandatu koji je na isteku. Osim toga, analizirane su tvrdnje političara i narativi, a dvije najave ocijenjene su neispunjenim.
Istinomjer je tokom prethodne sedmice objavio rezultate monitoringa ispunjenosti predizbornih obećanja u mandatu 2022–2026. Ukupno smo pratili 1.047 predizbornih obećanja i postizbornih mjera na nivou Vijeća ministara BiH, Vlade Federacije BiH, Vlade Republike Srpske i Vlade Kantona Sarajevo. Ispunjenih ili većim dijelom ispunjenih obećanja na svim nivoima vlasti bilo je 14,7 %. Procentualno najmanje obećanja ispunile su političke partije na nivou Vijeća ministara – nešto više od 8% – dok je, s druge strane, Vlada KS realizovala blizu 25% mjera iz Sporazuma skupštinske većine za period 2023–2026. Ipak, više od polovine datih obećanja i mjera ostalo je nerealizovano.
Analizirali smo i učešće aktuelnih (grado)načelnika na Općim izborima 2026. godine. Na ovim izborima kandidovalo se 40 aktuelnih načelnika i gradonačelnika, što je više nego 2022. godine. Najviše ih dolazi iz SNSD-a (15), zatim SDA i SDP-a BiH (po četiri) te SDS-a (tri). Njih 16 kandiduje se za NSRS, deset za kantonalne skupštine, sedam za Parlament FBiH, pet za Parlament BiH, a dvojica za Predsjedništvo BiH.
Domaći političari ponekad posežu za književnim citatima, ali im poznavanje djela o kojima govore često nije jača strana. Pogrešno su citirali Georgea Orwella, savremeni tekst pripisivali su Stefanu Nemanji, Francuza Antoniea de Saint-Exupéryja proglasili su Rusom, a jedna komedija nastala između dva rata okarakterisana je kao komunistička. Istinomjer je pisao o tvrdnjama Fahrudina Radončića, Milorada Dodika i Draška Stanivukovića u vezi sa spomenutim autorima i njihovim djelima.
Nakon objavljivanja smrti Ratka Mladića, Istinomjer je analizirao reakcije političara iz Republike Srpske. Reakcije su pokazale nekoliko obrazaca relativizacije njegove ratne uloge i pravosnažno utvrđene odgovornosti. Dok su pojedini političari Mladića otvoreno veličali kao heroja, branioca i simbol srpskog naroda, drugi su izbjegavali direktne pohvale, ali su prešutjeli i činjenicu da je on pravosnažno osuđen na doživotni zatvor za genocid, zločine protiv čovječnosti i ratne zločine. Istovremeno su se ponavljali i narativi o “političkom” karakteru Haškog suda.
Izjavu Marinka Božovića da Srbija lokalnim zajednicama vraća 75%, a Republika Srpska 25% Istinomjer je ocijenio većim dijelom istinitom. U Republici Srpskoj opštinama i gradovima pripada 25% prihoda od poreza na lična primanja, dok u Srbiji lokalnim zajednicama pripada između 66% i 77%, zavisno od njihovog statusa.
Neutemeljenom je ocijenjena tvrdnja Fahrudina Radončića da je tokom rata u BiH poginulo 200.000 Bošnjaka. Dostupna istraživanja demografske službe Haškog tužilaštva procjenjuju ukupan broj ratnih žrtava u BiH na oko 104.000, od čega su oko 65% bili Bošnjaci/muslimani. Također, u Bosanskoj knjizi mrtvih evidentirano je 95.940 ubijenih i građana/ki BiH, bez obzira na nacionalnost.
Neispunjenim su ocijenjena dva lokalna obećanja. Ugostiteljsko-trgovačko-turistička škola Banjaluka nije preseljena u Poljoprivrednu školu početkom ove školske godine, kako je to u martu ove godine najavio Draško Stanivuković Također, most “Paper Bridge” nije izgrađen do kraja augusta 2026. godine, kako su to najavili iz Gradske uprave Sarajeva u oktobru 2025. godine.
Istinomjer od prethodne sedmice prati obećanje gradonačelnika Tuzle Zijada Lugavića koje se tiče obnove i oslikavanja sportskog terena na Slanoj Banji do kraja godine.
(Istinomjer.ba)