NSRZB: Javna uprava i novac poreznih obveznika

| Partija: | Oblast:

Javna uprava, takoder, podliježe principu djelotvornosti i mora se djelotvorno privređivati i štedljivo odnositi prema novcu poreznih obveznika.

Napomene

Tokom prve godine mandata Vlade FBiH, u cilju racionalizacije troškova javne uprave, Vlada je donijela Rješenje o imenovanju predsjednika i članova Radne grupe za utvrđivanje mjera štednje u Federalnim organima uprave i Federalnim upravnim organizacijama. Na 4. sjednici, održanoj 7. aprila 2011. godine, Vlada FBiH donijela je Uredbu o procesu strateškog planiranja i izvještavanja u federalnim ministarstvima, koja za cilj ima efikasnije upravljanje javnim finansijama na svim niovima vlasti.

Parlament FBiH je usvojio nacrt Zakona o izmjenama i dopunama Zakona o plaćama i naknadama u organima vlasti Federacije Bosne i Hercegovine. Predloženim izmjenama u nacrtu stoji da osnovica u kantonima može biti niža do deset posto u odnosu na onu koja je utvrđena na nivou Federacije BiH, a u gradovima i općinama do 20 posto, dok ne može biti veća od one na federalnom nivou. Zakon o izmjenama Zakona o plaćama i naknadama u organima vlasti Federacije Bosne i Hercegovine usvojen je na 11. sjednici Doma naroda, u novembru 2012. godine. Izmjenama navedenog Zakona, uklonjeni su članovi Zakona koji je Parlament FBiH usvojio u formi nacrta 16.6.2011. godine, a koji nalažu da vlade kantona, općinski načelnici i gradonačelnici u dogovoru sa sindikatom ne mogu utvrditi veću osnovicu od osnovice utvrđene za federalni nivo vlasti. Usvojenim Zakonom propisano je da se koeficijenti i platni razredi zaposlenih u organima vlasti kantona, općine i grada, utvrđuju zakonima o plaćama i naknadama zaposlenih u organima vlasti kantona, odnosno odlukama gradskih i općinskih vijeća o plaćama i naknadama zaposlenih u općinskim odnosno gradskim organima vlasti. Na taj način se odustalo od prethodno utvrđenih mjera predloženih Nacrtom navedenog Zakona.

U zaključku donesenom na 18. sjednici Vlade FBiH, u septembru 2011. godine, naloženo je da se broj savjetnika u ministarstvima reducira na 3 do 5 savjetnika do 1. januara tekuće godine. Vlada je kasnije prolongirala svoju odluku u odnosu na savjetnike do premijera, iako je na toj poziciji zaposlen najveći broj savjetnika. Prolongiranjem odluke zadržani su stari savjetnici, ali su nakon toga zaposleni i novi. Tako federalni ministar poljoprivrede Jerko Ivanković i dalje ima 10 savjetnika, dok se u kabinetu federalnog premijera Nermina Nikšića malazi 11 savjetnika.

Na 20. sjednici Vlade FBiH, 4.oktobra 2011. godine, donesena je Izmjena Uredbe o naknadama koje nemaju karakter plaće, po kojoj državni službenik i namještenik može ostvariti pravo na ovu naknadu samo jednom (jednokratno) umjesto jednom godišnje, kako je ranije bilo propisano. U vezi rezultata racionalizacije voznog parka, na istoj sjednici, Služba za zajedničke poslove organa i tijela FBiH upoznala je Vladu FBiH sa licitacijskom prodajom ukupno 23 vozila koja su koristili Federalna ministarstva i službe. Od ponuđenih vozila, prodano je 16, za ukupnu cijenu od 104.516,95 konvertibilnih maraka, dok je početna ukupna cijena za njih bila 80,6 hiljada KM.

Na 24. sjednici Vlade FBiH, 9. novembra 2011. godine, usvojen je Izvještaj Komisije za reviziju svih budžetskih korisnika. Vlada FBiH je donijela zaključke kojima je zadužila sve budžetske korisnike da utvrde realnost postojećih sistematizacija i unutarnje organizacije federalnih ministarstava i drugih tijela federalne uprave.

Na 26. sjednici, 24. novembra 2011. godine, Vlada FBiH je izmijenila Uredbu o naknadama troškova za službena putovanja, kojom se utvrđuje da visina dnevnica za službena putovanja u zemlji od 1. decembra 2011. godine bude 25 konvertibilnih maraka.

Na 33. sjednici Vlade FBiH, 18. januara 2012. godine, izmijenjen je Zaključak iz 2002. godine koji se odnosi na dozvoljenu visinu troškova fiksnih i mobilnih telefona. Tako su rukovodećim službenicima, službenicima i namještenicima u federalnim organima uprave, federalnim ustanovama, Vladi Federacije Bosne i Hercegovine i njenim službama odobreni troškovi do iznosa od 50, umjesto dotadašnjih 70 KM mjesečno. Troškovi korištenja ostalih telefona u kancelarijama federalnih organa uprave, federalnih ustanova, Vlade FBiH i njenim službama, ograničeni su na 30 KM (umjesto prethodnih 50 KM).

Na 36. sjednici Vlade Federacije BiH 9. februara 2012. godine, donesen je zaključak o osnovici za obračun plaća budžetskih korisnika u visini od 315,00 KM za 2012. godinu, za obračun plaća izabranih dužnosnika, nosioca izvršnih funkcija i savjetnika u organima zakonodavne i organima izvršne vlasti Federacije Bosne i Hercegovine, državnih službenika i namještenika u organima državne službe, federalnog pravobranioca i njegovih zamjenika, službenika sudske policije i zatvorskih policajaca. Navedena osnovica je manja za 4.5% od prethodne osnovice, što predstavlja blažu uštedu u odnosu na osnovicu tokom 2011. godine.

Na 46. sjednici Vlade FBiH 19. aprila 2012. godine, izmijenjen je Zaključak sa sjednice od 22.2.2012. godine, čime je naloženo svim budžetskim korisnicima kojima se sredstva za plaće uposlenih osiguravaju u Budžetu Federacije BiH za 2012. godinu, da odmah umanje osnovice za obračun plaća u 2012. godini za 4,5 posto. Izmjenom su od provedbe ovog zaključka izuzete sudije, tužioci i stručni saradnici koji obavljaju sudijsku funkciju u skladu sa Zakonom o sudovima u FBiH.

Na 54. sjednici Vlade FBiH, usvojena je informacija o ostvarenim troškovima provedbe mirovinsko-invalidskog osiguranja za razdoblje od 2003. do 2011. godine. Vlada FBiH zadužila je Federalni zavod za PIO/MIO da preduzme mjere, počevši od 1.9.2012. godine, kako ukupni administrativni troškovi ne bi prelazili 1,8 posto od ukupnih sredstava za mirovinsko i invalidsko osiguranje, umjesto tadašnjih 2, 8 posto.

Prema godišnjem izvještaju Federalnog zavoda za programiranje razvoja, izvršenje budžeta Vlade FBiH u 2011. godini pokazuje deficit u iznosu od 161,6 mil KM. Zabilježen je mnogo veći pad prihoda u odnosu na rashode. Navedeni deficit je veći ako uzmemo u obzir domaće zaduživanje prodajom trezorskih zapisa u iznosu od 88.970.499 KM. Prema izvršenju budžeta za 2012. godinu, zabilježen je rast prihoda u iznosu od 100.219.244 KM ali i rast rashoda od 243.598.956 KM. Zabilježen je blaži suficit od 11.371 KM, međutim navedeni suficit je rezultat zaduživanja kreditom od MMF-a u iznosu od 155.096.963 KM i prodaje trezorskih zapisa u iznosu od 118.713.886 KM. Navedenim pregledom može se zaključiti da ostvareni prihodi nisu dovoljni da pokriju budžetsku potrošnju, odnosno da se budžetska stabilnost održava zaduživanjem umjesto balansiranjem ostvarenih prihoda i rashoda. U izvještaju Federalnog zavoda za programiranje razvoja.

U decembru 2013. godine, objavljen je dokument Porezne uprave FBiH, sa spiskom stotinu najplaćenijih državnih funkcionera i uposlenika u Federaciji BiH, kao rezultat poslaničke inicijative koju je usvojio Parlament Federacije Bosne i Hercegovine 29. oktobra 2013. Ovaj dokument je pokazao da su neki od funkcionera u državnim firmama imali mjesečna primanja koja su se kretala čak i do iznosa od preko 40.000 KM, te da su primanja zvaničnika i čelnih ljudi u državnim kompanijama čak i do deset puta veća nego u ostalim zemljama regije. Prema ovom spisku, stotinu visokopozicioniranih državnih službenika tokom samo tri mjeseca 2013. godine,  primili su ukupno 2.311.955 KM.

Na 104. sjednici Vlade Federacije BiH, 27.03.2014., utvrđen je Nacrt Zakona o plaćama i drugim materijalnim pravima članova organa upravljanja i drugih organa institucija FBiH, javnih preduzeća i drugih privrednih društava u većinskom vlasništvu FBiH. Prema ovom Nacrtu, mjesečna neto plaća za direktora institucije, predsjednika komisije, za ostale članove uprave, zamjenika direktora ili direktora i zamjenika direktora i jednog ili više izvršnih direktora institucije, kao i zamjenika predsjednika i članove komisije, može biti utvrđena najviše u iznosu do četiri prosječne mjesečne neto plaće isplaćene u FBiH u prethodna tri mjeseca. Pored ovih plaća, ovaj Nacrt regulira i druge naknade, kao što su naknade predsjednika i članova u nadzornim i upravnim odborima odborima, članova uprave privrednih društava i slično. Značajnu novinu predstavljaju i odredbe o stimulaciji i destimulaciji članova uprave privrednih društava. U zavisnosti od rezultata poslovanja u prethodnom izvještajnom periodu, njihove plaće plaće mogu biti povećane ili smanjene do 30 posto u periodu do usvajanja narednog godišnjeg finansijskog izvještaja privrednog društva. Time bi članovi uprave na odgovarajući način bili motivisani za stalno preduzimanje aktivnosti u cilju poboljšanja finansijskog stanja privrednog društva.

Nacrt zakona o plaćama i drugim materijalnim pravima članova organa upravljanja i drugih organa institucija Federacije Bosne i Hercegovine, javnih preduzeća i drugih privrednih društava u većinskom vlasništvu Federacije Bosne i Hercegovine još uvijek se nalazi u proceduri u domu naroda.

U mandatu 2010. – 2014., odnos plaća u državnoj upravi i plaća u privredi se nije mijenjao u korist plaća u privredI, već u korist plaća u državnoj upravi, što se može pročitati u sljedećem obećanju.

Prema Revizorskom Izvještaju o izvršenju Budžeta Federacije BiH za 2011. godinu, tekući rashodi Budžeta FBiH iskazani su u iznosu od 1.349.006.790 KM, od čega tekući transferi čine 71,18%, izdaci za plaće i naknade 16,04%, izdaci za kamate 5,23%, izdaci za materijal i usluge 4,96%, doprinosi poslodavca 1,73% i kapitalni transferi 0,86%.

Bruto plaće i naknade troškova zaposlenih iskazane su u iznosu od 216.400.446 KM, što u odnosu na planirana sredstva od 214.793.878 KM predstavlja ostvarenje od 100,75%. U odnosu na prethodnu 2010. godinu, bruto plaće i naknade su iskazane više za 17.167.669 KM ili 8,62 %. Na povećanje plaća u odnosu na prethodnu godinu uticala je primjena novog Zakona o plaćama i naknadama u FBiH , koji se počeo primjenjivati od avgusta 2010. godina i povećanja broja uposlenih u odnosu na prethodnu godinu. Nedostajuća sredstva u 2011. godini za bruto plaće i naknade, budžetskim korisnicima, u odnosu na odobrene budžete, obezbijeđena su iz sredstava unutrašnjim preraspodjelama i manjim dijelom Tekuće rezerve Vlade FBiH. Na dan 31.12.2011. godine broj uposlenih u federalnim organima uprave bio je 7.157, dok je na isti dan 2010. godine bilo uposleno 7.125 djelatnika, što predstavlja povećanje u odnosu na prethodnu godinu za 32 uposlenika. Imajući u vidu da je Federalna direkcija za izgradnju, upravljanje i održavanje autocesta, koja je imala 62 uposlenja, od 01.01.2011. godine postala posebno pravno lice (Javno preduzeće „Autoceste FBiH“ d.o.o), to znači da je stvarno povećanje broja uposlenih u federalnim organima za 94 uposlenika.

Izdaci za materijal i usluge iskazani su u iznosu od 66.951.047 KM, što u odnosu na planirana sredstva Izmjenama i dopunama Budžeta FBiH od 79.530.861 KM predstavlja ostvarenje od 84,19 %. U odnosu na 2010. godinu ovi izdaci su ostvareni manje za 18.771.607 KM, odnosno 21,9%.  U izvještaju s navodi da, iako su budžetski korisnici donijeli najveći broj internih akata kojim je utvrđen način i kontrola raspolaganja odobrenim budžetskim sredstvima, nakon provedene revizije ne može se potvrditi da se doneseni akti u potpunosti implementiraju, a što znači da u okviru navedenih troškova nije uspostavljen funkcionalan sistem internih kontrola. Navedeno se posebno odnosi na putne troškove, troškove telefona, izdatke za gorivo, ugovore o djelu, naknade komisijama, troškove reprezentacije.

U Izvještaju o reviziji finansijskih izvještaja “Budžet Federacije Bosne i Hercegovine” za 2012. godinu navedeno je da su tekući rashodi iskazani u iznosu od 1.384.225.243 KM. Strukturu navedenih troškova čine: tekući transferi 69,37%, izdaci za plaće i naknade 14,75%, izdaci za kamate 5,47%, izdaci za materijal i usluge 4,82%, kapitalni transferi 3,65%, doprinosi poslodavca 1,58%.

Bruto plaće i naknade troškova zaposlenih iskazane su u iznosu od 204.206.225 KM, što u odnosu na planirana sredstva od 210.159.824 KM predstavlja ostvarenje od 97,17%, a u odnosu na prethodnu. godinu, smanjenje od 5,97 %. Bruto plaće i naknade iskazane su u iznosu od 179.456.335 KM što je za 6 % manje u odnosu na izvršenje prethodne godine, dok je za naknade troškova zaposlenih utrošeno 24.749.890 KM, što je u odnosu na izvršenje prethodne godine manje za 2 %. Na smanjenje rashoda za bruto plaće i naknade u odnosu na prethodnu godinu uticalo je umanjenje osnovice za obračun plaće sa 330 KM na 315 KM, koja se počela primjenjivati od 01. januara 2012. godine. Prema prezentiranom izvještaju na dan 31.12.2012. godine, broj uposlenih u Federalnim organima uprave bio je 7.051, što je manje za 104 uposlena u odnosu na prethodnu godinu kada je broj uposlenih bio 7.157.

Izdaci za materijal i usluge iskazani su u iznosu od 66.748.127 KM, što u odnosu na planirana sredstva Izmjenama i dopunama Budžeta FBiH od 63.060.989 KM predstavlja ostvarenje od 105,85 %. U odnosu na 2011. godinu ovi izdaci su ostvareni manje za 202.944 KM, odnosno 0,3%. Više realizovana sredstva u odnosu na plan obezbjeđena su dijelom izvršenom preraspodjelom sa drugih pozicija, a djelom odobravanjem sredstava iz tekuće rezerve. Kod usporedbe izdataka za materijal i usluge u odnosu na izvršenje istih u prethodnoj godini, iako su ukupni rashodi iskazani u visini izvršenja prethodne godine, kod određenih kategorija rashoda konstatovan je porast u odnosu na prethodnu godinu i to: izdaci za energiju 13 %, izdaci za usluge prevoza i goriva 13 %, izdaci za osiguranje, bankarske usluge i usluge platnog prometa 6%, izdaci za ugovorne usluge 5%. Iako su od strane Vlade FBiH i budžetskih korisnika donešeni akti kojim je utvrđen način i kontrola raspolaganja odobrenim budžetskim sredstvima, nakon provedene revizije, ne može se potvrditi da se doneseni akti u potpunosti implementiraju, a što znači da u okviru navedenih troškova nije uspostavljen funkcionalan sistem internih kontrola. Navedeno se posebno odnosi na putne troškove, troškove telefona, izdatke za gorivo, ugovore o djelu, naknade komisijama i troškove reprezentacije.

Izvještaj o reviziji Budžeta FBiH 2013. godine još nije objavljen. Prema Izvještaju o izvršenju Budžeta FBiH za 2013. godinu, ukupne plaće i naknade troškova zaposlenih u javnoj administraciji u 2013. godini planirane su u iznosu od 214.924.482 KM, od čega je ostvareno 203.047.977 KM, što je 1.158.248 KM manje nego u 2012. godini. Troškovi za materijale i usluge planirani su u iznosu od 91.632.465 KM, od čega je ostvareno 73.931.832 KM, što je za 7.183.729 KM više u odnosu na 2012. godinu. U Budžetu FBiH 2014. godine, za ukupne plaće i naknade troškova zaposlenih u javnoj administraciji planirano je 225.921.566 KM, što je izmjenama i dopunama budžeta smanjeno na 218.624.543 KM. Za materijalne troškove planirano je 73.695.163 KM, što je izmjenama i dopunama budžeta povećano na 76.395.326 KM.

Sveukupno, može se zaključiti da su u 2012. godini ostvarene određene uštede u javnoj administraciji i u kategoriji plaća i naknada i u kategoriji materijalnih troškova, dok je u 2013. godini povećanje troškova materijala i usluga znatno nadmašilo uštede na plaćama i naknadama. Prema izmjenama budžeta za 2014. godinu, može se očekivati da će se slična situacija ponoviti i sa ovogodišnjim budžetom.

 

Ukoliko imate dodatne informacije o ispunjenju ovog obećanja, pošaljite ih timu Istinomjera i mi ćemo ih, nakon provjere, uključiti u konačnu ocjenu ovog obećanja. Putem ove forme možete nam poslati i dokumente, fotografije ili video-snimke koji se odnose na ispunjenje ovog obećanja.


Upload limit: 1Mb

  • Poništi