Vlada Republike Srpske (RS) i Narodna skupština Republike Srpske (NSRS) u svojim programima rada za 2025. godinu imale su ukupno 13 antikoruptivnih mjera. U potpunosti su realizovane tek tri.
U okviru praćenja toga koliko su vlasti u Republici Srpskoj posvećene borbi protiv korupcije na entitetskom nivou analizirali smo Program rada Vlade Republike Srpske za 2025. godinu i Program rada Narodne skupštine Republike Srpske za 2025. godinu.
Transparency International u Bosni i Hercegovini (TIBiH), Balkanska istraživačka mreža Bosne i Hercegovine (BIRN BiH) i Udruženje građana i građanki “Zašto ne” rade na platformi Odgovorno.st koja, ocjenjuje i na pregledan način predstavlja nivo odgovornosti, transparentnosti i dosljednosti institucija, političkih stranaka i javnih funkcionera u provođenju reformi i borbi protiv korupcije.
Portali Javna rasprava i Istinomjer pratili su realizaciju antikorupcijskih mjera predviđenih godišnjim programima rada Vlade Republike Srpske i Narodne skupštine Republike Srpske.
Vlada Republike Srpske
Od ukupno 11 mjera iz Programa rada Vlada RS, u potpunosti su realizovane dvije, jedna mjera realizovana je većim dijelom, po tri su mjere realizovane djelimično i manjim dijelom, dok su izostale aktivnosti na realizaciji dvije antikorupcijske mjere.
Među u potpunosti implementiranim mjerama našlo se usvajanje Akcionog plana za sprovođenje Strategije za borbu protiv korupcije u Republici Srpskoj za period 2025–2027. Akcioni plan usvojen je u maju 2025. godine i u skladu je sa Zakonom o strateškom planiranju i upravljanju razvojem, a neki od njegovih ciljeva su efikasnije otkrivanje i procesuiranje koruptivnih djela, povećanje transparentnosti i odgovornosti javne uprave, podizanje svijesti o korupciji s fokusom na edukaciju javnosti o štetnim efektima korupcije i drugi.
Usvajanjem Akcionog plana, i mjera koja se odnosila na jačanje institucionalnog i pravnog okvira za borbu protiv korupcije djelimično je realizovana.
U potpunosti je realizovana i mjera za unapređenje sistema integriteta nakon što je u julu 2025. godine Ministarstvo pravde RS usvojilo Uputstvo i smjernice za izradu i sprovođenje planova integriteta u Republici Srpskoj.
Većim dijelom realizovana je mjera o antikorupcijskim edukacijama u sektoru obrazovanja, s obzirom na to da su predstavnici Ministarstva pravde RS, u okviru “Antikorupcijskih dana” održanih povodom obilježavanja Međunarodnog dana borbe protiv korupcije, održali predavanja i prezentacije na temu “Borba protiv korupcije u sektoru obrazovanja” na Pravnom fakultetu, Fakultetu političkih nauka i Fakultetu bezbjednosnih nauka Univerziteta u Banjoj Luci te Panevropskom univerzitetu APEIRON Banja Luka
U odgovoru na upit Istinomjera, Ministarstvo unutrašnjih poslova RS navelo je nekoliko indikatora u pogledu realizacije mjera koje se odnose na borbu protiv kriminala, korupcije i terorizma, kao i unapređenja saradnje na unutrašnjem nivou.
U periodu januar–august 2025. godine smanjen je ukupan broj krivičnih djela za 7,9% u odnosu na isti period 2024. godine. U istom su periodu policijski službenici otkrili pet organizovanih kriminalnih grupa, dok je u istom periodu prošle godine otkriveno deset takvih grupa. Također, u spomenutom periodu evidentirano je jedno krivično djelo “Terorizam”, isto kao i 2024. godine. U navedenom periodu prijavljeno je 26,4% manje krivičnih djela s obilježjem korupcije u odnosu na uporedni period 2024. godine.
Zbog navedenih rezultata, ove dvije mjere djelimično su realizovane.
Manjim su dijelom realizovane mjere koje se odnose na edukaciju ključnih aktera koji učestvuju u borbi protiv korupcije i sprovođenje Strategije borbe protiv korupcije, zbog zanemarljivih aktivnosti u ostvarenju ovih mjera (1, 2).
Također, manjim dijelom realizovana je mjera o sprovođenju kampanja o podizanju svijesti građana o štetnosti korupcije i načinu prijavljivanja. Iz Ministarstva pravde RS, na upit o pravcu realizacije ove mjere, u januaru 2026. godine odgovoreno je da je Ministarstvo s predstavnicima MUP-a RS doradilo aplikaciju za prijavu korupcije i zloupotreba, koja je instalirana na stranicama svih ministarstava u Vladi RS, institucija pravosuđa RS, republičkih uprava i jedinica lokalne samouprave.
Iz Plana programa Vlade RS za 2025. godinu nisu realizovane mjere koje se odnose na izradu plana integriteta Republičke uprave za civilnu zaštitu i analiza i izrada periodičnih izvještaja o sprovođenju plana integriteta. Sve ove mjere bile su predviđene za III ili IV kvartal godine. U oktobru 2025. godine iz Republičke uprave civilne zaštite Republike Srpske navedeno je da je plan integriteta tek u fazi izrade.
Narodna skupština Republike Srpske
Od svega dvije antikoruptivne mjere u Programu rada NSRS za 2025. godina, realizovana je jedna.
Godišnji izvještaj Republičke komisije za utvrđivanje sukoba interesa u organima vlasti Republike Srpske i Komisije za žalbe za 2024. godinu usvojen je na 16. redovnoj sjednici NSRS, koja je održana od 4. do 12. novembra 2025. godine.
S druge strane, Zakon o sprečavanju sukoba interesa u organima vlasti Republike Srpske, predviđen za III kvartal godine, nije donesen niti se našao na dnevnim redovima sjednica NSRS tokom 2025. godine. U programu je naznačeno da je predlagač ovog zakona Klub poslanika SDS-a.
Institucije Republike Srpske su u 2025. godini u potpunosti realizovale 23% planiranih antikoruptivnih mjera, dok većina mjera nije provedena ili je ostala na djelimičnom nivou. Iako su usvojeni pojedini strateški dokumenti, izostanak ključnih zakona i preventivnih aktivnosti pokazuje ograničen napredak u borbi protiv korupcije.
(Istinomjer.ba)