Svečani defile povodom neustavnog obilježavanja Dana Republike Srpske 9. januara već se godinama završava uz izvedbu pjesme “Pukni, zoro”, koja je u javnosti predstavljana kao stara pjesma iz Prvog svjetskog rata. Ipak, istina o ovoj pjesmi potpuno je drugačija.
I ove je godine svečani defile pripadnika MUP-a RS povodom obilježavanja neustavnog Dana RS u Banjaluci završen izvedbom pjesme “Pukni, zoro”, koju je izveo policijski orkestar. Ova pjesma, prema arhivi portala RTRS, izvodi se na kraju svečane parade još od 2017. godine.
Milorad Dodik je prije nekoliko godina ustvrdio da su ovu pjesmu prvi put otpjevali srpski vojnici u Prvom svjetskom ratu.
To je divna pjesma koju su pjevali srpski vojnici na Kajmakčalanu prvi put u teškim borbama u kojima su se borili da se vrate na prostor Srbije na Solunskom frontu.
Milorad Dodik, 18.10.2021.
Međutim, istina o ovoj pjesmi potpuno je drugačija. Ona je nastala 2010. godine, a komponovao ju je slovenački muzičar Robert Pešut, poznat kao Magnifico, za film “Montevideo, Bog te video”. Film, koji je režirao Dragan Bjelogrlić, govori o fudbalskoj reprezentaciji Kraljevine Jugoslavije koja je učestvovala na Svjetskom prvenstvu 1930. godine u Urugvaju. Na izjavu Milorada Dodika tada je reagovao i sam Magnifico na svom profilu na Facebooku, objavivši snimku kako gleda spornu Dodikovu izjavu bez usmenog komentara na tu tvrdnju.
Pjesmu “Pukni, zoro” često je pjevao i sam Milorad Dodik u brojnim prilikama kada se našao ispred mikrofona, što je u proteklim godinama bilo veoma često, a snimci se mogu pronaći na servisu YouTube.
Inače, obilježavanje 9. januara kao Dana Republike Srpske Ustavni sud BiH proglasio je neustavnim u svojoj odluci krajem novembra 2015. godine po apelaciji predsjednika Stranke demokratske akcije (SDA) Bakira Izetbegovića, kojom je ukazao na to da obilježavanje tog datuma kao entitetskog praznika krši Ustav BiH i principe nediskriminacije zbog toga što se praznik vezao za obilježavanje vjerskog praznika krsne slave Svetog Stefana.
Nakon toga, Narodna skupština RS (NSRS) organizovala je referendum 25. septembra 2016. godine o tom datumu, uprkos privremenoj mjeri zabrane Ustavnog suda, a zatim je usvojila novi zakon o prazniku. Skupština je tada iz Zakona o praznicima RS izuzela odredbe o 9. januaru i donijela poseban zakon koji je propisivao 9. januar kao Dan Republike Srpske. U ranijem zakonu taj je datum bio dio Zakona o praznicima. Novi je zakon formalno predstavio 9. januar kao sekularni praznik, bez službenog priznavanja vjerskih obilježja
Ustavni sud je 29. marta 2019. godine ponovo proglasio neustavnim i novi zakon o 9. januaru kao Danu RS na zahtjev devet delegata Vijeća naroda RS, potvrdivši da je on u suprotnosti s međunarodnim konvencijama protiv diskriminacije.
Sud je napomenuo da nema ništa protiv vjerske proslave krsne slave Svetog Stefana niti protiv legitimnog entitetskog dana, nego da 9. januar kao datum odabran za Dan RS ne može biti prihvaćen u okviru Ustava BiH jer diskriminiše ostale narode u entitetu.
Iako se pjesma “Pukni, zoro” u javnom prostoru predstavljala kao historijska ratna pjesma iz Prvog svjetskog rata, činjenice jasno pokazuju da je riječ o savremenoj kompoziciji nastaloj u 21. stoljeću. Uprkos tome, ona je postala dio svečanog defilea povodom obilježavanja Dana RS, za koji je Ustavni sud u dva navrata presudio da se ne može obilježavati 9. januara.
(Istinomjer.ba)