Amra Švrakić ostvarila je zapažen izborni rezultat osvojivši skoro 5.000 glasova i izborivši mandat u Parlamentarnoj skupštini Bosne i Hercegovine.
Kandidatkinja Stranke za BiH na Opštim izborima 2026. dobit će kompenzacijski mandat prema preliminarnim rezultatima. Ovi mandati ne zavise od preferencijalnih glasova, nego od izbornog rezultata stranke na određenom nivou i rasporeda na stranačkoj listi kandidata za kompenzacijske mandate.
Foto: Shutterstock
Na portalu Klix je 8. oktobra 2026. godine objavljen intervju s Amrom Švrakić, kandidatkinjom Stranke za Bosnu i Hercegovinu koja je dobila kompenzacijski mandat u Parlamentarnoj skupštini Bosne i Hercegovine na Opštim izborima održanim četiri dana ranije. Intervju je opremljen naslovom u kojem se navodi da je “u prvom političkom nastupu napravila izborno iznenađenje”, a u podnaslovu je broj preferencijalnih glasova koje je dobila na izborima doveden u vezu s osvajanjem mandata.
Bivša novinarka, savjetnica za medije i magistrica javne uprave Amra Švrakić ostvarila je zapažen izborni rezultat osvojivši skoro 5.000 glasova i izborivši mandat u Parlamentarnoj skupštini Bosne i Hercegovine (PSBiH).
Foto: Screenshot/Klix
Informacija da je Švrakić dobila kompenzacijski mandat nije navedena u članku. Intervju je koncipiran kao promocija buduće parlamentarke; izjave koje su citirane izrazito su afirmativne kada su u pitanju Stranka za Bosnu i Hercegovinu i njen predsjednik Semir Efendić, a kritička pitanja o temama kao što su konkretni rezultati, prioriteti i budući planovi u radu stranke su izostala.
Fokus intervjua bio je na motivaciji Amre Švrakić da profesionalni život posveti politici, izboru Stranke za BiH za političku opciju koju će predstavljati, kao i “parlamentarnim prioritetima” stranačkog kluba u Parlamentu. Izdvojila je reformske zakone i euroatlantske integracije.
Šta su kompenzacijski mandati?
U intervjuu na Klixu je broj preferencijalnih glasova koje je Amra Švrakić osvojila na izborima 4. oktobra doveden u vezu s osvajanjem mandata za Predstavnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine. Prema projekcijama raspodjele mandata na osnovu preliminarnih rezultata, Švrakić je dobila kompenzacijski mandat. No da li je broj preferencijalnih glasova faktor u odlučivanju o kompenzacijskim mandatima?
U Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH biraju se 42 poslanika/ce – 28 u Federaciji BiH (u pet višečlanih izbornih jedinica) i 14 u Republici Srpskoj (u tri višečlane izborne jedinice). U Federaciji BiH se 21 poslanik/ca bira direktno formulom proporcionalne zastupljenosti, a u Republici Srpskoj devet. Ostalo su tzv. kompenzacijski mandati. Na stranici Koalicije za slobodne i poštene izbore “Pod lupom” kompenzacijski mandati objašnjeni su na sljedeći način:
Iz Federacije BiH 21 poslanik bira se direktno proporcionalnim izbornim sistemom, a preostalih 7 mandata su tzv. kompenzacioni mandati, čija je uloga da kompenziraju rasute glasove nastale postojanjem izbornih jedinica. U raspodjeli kompenzacionih mandata učestvuju samo političke partije i koalicije, ali ne i nezavisni kandidati. Prema istom izbornom načelu raspoređuje se i 14 mandata iz Republike Srpske, i to tako što se 9 poslanika bira direktno, dok se ostatak određuje sa kompenzacionih listi.
Način raspodjele kompenzacijskih mandata stranačkim kandidatima, kao i način na koji stranke biraju kandidate za ove mandate, definisani su Izbornim zakonom Bosne i Hercegovine.
U članku portala Interview objavljenom 20. avgusta 2026. godine opisan je mehanizam dodjele kompenzacijskih mandata:
U najjednostavnijem objašnjenju, kompenzacijski mandati postoje kako bi se ukupna raspodjela poslaničkih mjesta između političkih stranaka približila broju glasova koje su stranke dobile na području entiteta.
Dakle, birač glasa za politički subjekt, a nakon prebrojavanja glasova mandati se ne raspoređuju samo prema rezultatima u pojedinačnim izbornim jedinicama.
Postoji i drugi nivo raspodjele – kompenzacija.
Izborni zakon BiH propisuje da u raspodjeli kompenzacijskih mandata mogu učestvovati političke stranke i koalicije koje su osvojile više od tri posto važećih glasova na području entiteta za koji je kompenzacijska lista sačinjena. Nakon toga se izračunava koliko bi ukupno mandata određena politička opcija trebala dobiti, a od tog broja oduzimaju se mandati koje je već osvojila u izbornim jedinicama. Ono što preostane jeste broj kompenzacijskih mandata.
Drugim riječima, kompenzacijski mandat je svojevrsno izravnavanje rezultata.
Ako je stranka na području entiteta dobila dovoljno glasova da joj, prema ukupnom rezultatu, pripadne više mandata nego što ih je osvojila kroz pojedinačne izborne jedinice, razlika se može nadoknaditi kompenzacijskim mandatima.
Političke stranke ili koalicije koje ovjere liste za učešće na izborima za Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH, Predstavnički dom Parlamenta Federacije BiH ili Narodnu skupštinu Republike Srpske podnose Centralnoj izbornoj komisiji posebnu kandidatsku listu za kompenzacijske mandate za taj nivo vlasti. Dakle, stranke ove liste prave i predaju CIK-u prije samih izbora. Kompenzacijski mandati koje stranka ili koalicija osvoje raspoređuju se kandidatima s liste za kompenzacijske mandate, i to, kako se navodi u Izbornom zakonu, “jedan po jedan kandidatima koji nisu izabrani sa liste kompenzacijskih mandata te političke stranke ili koalicije, od vrha liste pa sve dok mandati ne budu raspodijeljeni ili dok se lista ne iscrpi”.
Dakle, osvajanje ovog mandata ne zavisi od broja preferencijalnih glasova, već od ukupnog broja glasova koji stranka osvoji na određenom nivou vlasti i poziciji kandidata na listi za kompenzacijske mandate, koju stranka pravi prije izbora.
Amra Švrakić je na Opštim izborima održanim 4. oktobra bila kandidatkinja Stranke za Bosnu i Hercegovinu za Predstavnički dom Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine u Izbornoj jedini 3A. U ovoj se jedinici biraju četiri poslanika iz Bosansko-podrinjskog kantona (Goražde) i Kantona Sarajevo. Prema preliminarnim rezultatima objavljenim do 19. oktobra 2026, Švrakić je na izborima osvojila 5.116 preferencijalnih glasova.
Foto: Screenshot/CIK BiH
Na osnovu preliminarnih rezultata i pozicija na listama kandidata, Klix je 6. oktobra objavio svoju projekciju raspodjele mandata prema kojoj Švrakić dobija kompenzacijski mandat u Parlamentarnoj skupštini BiH (1). Predsjednik Stranke za BiH Semir Efendić odmah je nakon zatvaranja biračkih mjesta 4. oktobra pomenuo tri mandata u Parlamentarnoj skupštini.
Prema projekcijama portala Klix, na osnovu objavljenih preliminarnih rezultata, Stranka za Bosnu i Hercegovinu imat će tri poslanika/ce u Parlamentarnoj skupštini, od čega su dva mandata osvojena direktno, a jedan je kompenzacijski. Prema ovim projekcijama, Džemal Smajić osvojio je direktan mandat u Izbornoj jedinici 3A (izborna jedinica u kojoj je kandidat bila i Švrakić), a Zijad Krnjić u Izbornoj jedinici 4A (Zeničko-dobojski kanton i Srednjobosanski kanton). Treći mandat je, prema ovoj projekciji, kompenzacijski, i dobila ga je Amra Švrakić. Na kandidatskoj listi za kompenzacijske mandate Stranke za Bosnu i Hercegovinu bila je na drugom mjestu, iza Džemala Smajića, koji je direktno osvojio mandat.
Osim Smajića, mandate u ovoj izbornoj jedinici, prema projekcijama Klixa, direktno su osvojili Haris Zahiragić (SDA), Elmedin Konaković (Narod i Pravda) i Saša Magazinović (SDP BiH).
Dakle, Švrakić je dobila značajan broj preferencijalnih glasova, ali kompenzacijski mandat zavisi od ukupnih glasova koje je stranka dobila i pozicije na listi za kompenzacijske mandate. Kad su u pitanju ovi mandati, broj dobijenih preferencijalnih glasova ne utiče na dodjelu. Na primjer, kandidat SBiH Nedžad Ahatović je u istoj izbornoj jedinici imao više preferencijalnih glasova, ali je na listi za kompenzacijske mandate bio na šestom mjestu.
Shodno navedenom, dovođenje u vezu preferencijalnih glasova koje je Amra Švrakić dobila i osvajanja mandata u PSBiH ocjenjujemo kao manipulisanje činjenicama. Riječ je o kompenzacijskom mandatu, za koji nisu presudni preferencijalni glasovi, što nije objašnjeno u intervjuu.
(Raskrinkavanje.ba)