Među aktuelnim zastupnicima Predstavničkog doma Parlamentarne skupštine BiH koji se ponovo nalaze na izbornim listama ima i onih koji su se tokom cijelog mandata rijetko javljali za riječ ili bili odsutni s velikog broja glasanja. Dok (ni)su radili svoj posao, mjesečna plata im je tokom madata porasla je s 4.494 na 5.803 KM i to bez ikakvih naknada koje primaju. Tako zastupnik ili zastupnica koji su cijeli period od januara 2023. bili profesionalno zaposleni u Parlamentarnoj skupštini BiH mogli su samo po osnovu osnovne plate ostvariti najmanje 226.688 KM.
Koristeći platformu Parlametar, analizirali smo aktivnost parlamentaraca u Predstavničkom domu PArlamentarne skupštine BiH. Oni su na pozicije došli direktno glasovima građana koji krz plaćanje poreza, plaćaju i njihove visoke plate. Na kandidatskim listama za Opće izbore 2026. godine nalazi se i 36 aktuelnih zastupnika. Posmatrali smo dva pokazatelja njihove parlamentarne aktivnosti: prisustvo na glasanjima i broj evidentiranih govora i izlaganja.
Ovi podaci sami po sebi ne predstavljaju ocjenu rada jer rad u komisijama, predlaganje zakona, amandmana i druge parlamentarne aktivnosti nisu obuhvaćeni ovim pokazateljima. Ipak, oni omogućavaju pregled onog vidljivog dijela njihovog rada da li su prisutni pri odlučivanju i da li učestvuju parlamentarnim raspravama.
Plata državnih zastupnika uređena je Zakonom o platama i naknadama u institucijama BiH. Na početku mandata plata je iznosila 4.494 KM, od aprila 2023. do jula 2026. godine bila je 5.040 KM, dok je u augustu i septembru 2026. godine povećanana 5.803 KM. Vrijedi spomenuti da u posljednja dva mjeseca mandata nisu održavane sjednice, a na stranici parlamenta za dva mjeseca zabilježeno je osam sjednica komisija.
To nisu ukupna primanja jer u njih nisu uračunata povećanja na osnovu godina radnog staža, zastupnički paušal, topli obrok, prevoz, odvojeni život, smještaj, dnevnice, regres niti druga prava koja ostvaruju.
Prema javno objavljenim podacima četiri zastupnika iz aktuelnog saziva nisu profesionalno zaposlena u Parlamentarnoj skupštini BiH. Riječ je o Jasminu Emriću, Miroslavu Vujičiću, Milanu Petkoviću i Miloradu Kojiću. Njima se, umjesto pune zastupničke plate, isplaćuje razlika između plate koju ostvaruju na svom radnom mjestu i plate koju bi imali kao profesionalni zastupnici.
Zna li iko ko je Obren Petrović?
Među zastupnicima iz analizirane grupe posebno se izdvaja Obren Petrović (SNSD).
Prema podacima Parlametera, tokom aktuelnog mandata nije imao nijedno evidentirano zastupničko pitanje ili inicijativu, jednom se obratio na jednici i nije bio prisutan na približno 55% glasanja.
U podacima o govorima koje smo analizirali evidentirano je jedno njegovo izlaganje.
Petrović pritom nije samo član Zastupničkog doma. On je predsjedavajući Zajedničke komisije za administrativne poslove PSBiH, čija je konstituirajuća sjednica održana 27. marta 2023. godine. Za predsjedavajuće komisija propisan je koeficijent 8,50.
Ako za prva tri mjeseca 2023. računamo koeficijent običnog zastupnika, a od aprila koeficijent predsjedavajućeg komisije, zakonski obračun njegove osnovne plate do kraja septembra 2026. iznosi približno 229.227 KM, bez minulog rada i svih naknada.
Petrović je na predstojećim izborima nosilac za Parlamentarnu skupštinu u izbornoj jedinici 2B koja obuhvata Bijeljinu, Brod, Derventu, Doboj, Donji Žabar, Lopare, Modriču, Pelagićevo, Petrovo, Stanare, Šamac, Teslić, Ugljevik i Vukosavlje.
Još neko?
Čedomir Stojanović u Predstavnički dom ušao je sa liste DEMOS-a, a za predstojeće izbore kandidat je SPS-a u parlamentu se obratio sedam puta i prisustvo na oko 80% glasanja.
Kandidatkinja za članicu Predsjendištva BiH Darijana Filipović (HDZ BiH) imala 14 evidentiranih izlaganja i prisustvovala je na oko 73% glasanja. Filipović je pritom predsjedavajuća Komisije za vanjske poslove Zastupničkog doma, što znači da za tu funkciju pripada koeficijent 8,50.
Vlatko Glavaš (DF) imao je četiri evidentirana izlaganja, dok je prisustvovao na oko 67% glasanja.
Edin Ramić (SDA) imao je 47 izlaganja, ali se njegovo prisustvo na glasanjima kreće oko 64%.
Kod drugih zastupnika nizak broj govora i pitanja prati znatno veće prisustvo. Tako Amor Mašović ima tek dva javljanja za riječ, ali je prisustvovao na oko 89% glasanja.
Elvisa Hodžić koja je u pralament ušla kao kandidatkinja koalicije “NES – Za nove generacije” ima samo jedno evidentirano izlaganje, ali je njeno prisustvo na glasanjima oko 93%.
Ko je bio najaktivniji?
Među zastupnicima obuhvaćenim analizom, Šerif Špago (SDA) imao je stopostotno prisustvo uz 263 evidentirana govora i izlaganja. Visoko prisustvo imali su i Jasmin Imamović, Denis Zvizdić i Marinko Čavara, koji su bili prisutni na oko 99% glasanja. Imamović je imao 91 evidentirano izlaganje.
Kod Zvizdića i Čavare zabilježeno više od 2.600 izlaganja, što nije direktno uporedivo s ostalim zastupnicima. Kao članovima rukovodstva Zastupničkog doma, u evidenciju njihovih izlaganja ulaze i brojna proceduralna obraćanja tokom vođenja sjednica poput davanja riječi, najavljivanje tačaka dnevnog reda i saopštavanje rezultata glasanja.
Kada se posmatra kombinacija visokog prisustva i većeg broja izlaganja kod zastupnika čiji rezultat nije u tolikoj mjeri određen vođenjem sjednica, izdvajaju se Jasmin Emrić (NES), s oko 98% prisustva i 432 izlaganja, Saša Magazinović (SDP), s oko 98% prisustva i 268 izlaganja, te Šerif Špago (SDA), sa 100% prisustva i 263 izlaganja. Među zastupnicima s više stotina izlaganja nalaze se i Darko Babalj (SDS), sa 744 izlaganja i oko 90% prisustva, te Sanja Vulić (SNSD), sa 339 izlaganja i oko 86% prisustva.
Podaci pokazuju velike razlike u načinu na koji su aktuelni zastupnici koristili mandat koji su dobili na izborima. Takve razlike posebno su relevantne imajući u vidu da su profesionalni zastupnici tokom ovog mandata ostvarivali osnovne mjesečne plate veće od 4.000, a zatim i 5.000 KM, bez uračunatih drugih naknada. Zakon za zastupnike propisuje koeficijent 8,40, dok predsjedavajući komisija i klubova imaju koeficijent 8,50, a članovi rukovodstva domova 8,70.
Prisustvo na glasanjima i broj izlaganja nisu potpuna mjera zastupničkog rada, jer ne obuhvataju rad u komisijama, predlaganje zakona i amandmana niti druge aktivnosti. Ipak, riječ je o dva mjerljiva pokazatelja koja građanima pred novi izborni ciklus daju uvid u to koliko su ljudi kojima su povjerili mandat bili prisutni kada se odlučivalo i koliko su učestvovali u parlamentarnim raspravama.
(Istinomjer.ba)