Mandat Narodne skupštine Republike Srpske (NSRS) od novembra 2022. do 1. septembra 2026. godine obilježili su intenzivna zakonodavna aktivnost, pokušaji osporavanja nadležnosti državnih institucija i usvajanje niza zakona koji su izazvali snažne reakcije domaće javnosti i međunarodnih aktera.
Podaci u ovom izvještaju predstavljaju kumulativni pregled rada NSRS od početka mandata 15. novembra 2022. godine do 1. septembra 2026. godine.
NSRS je tokom 2025. i 2026. godine reagovala na presudu Miloradu Dodiku i odluke državnih institucija nizom zaključaka, odluka i zakonskih prijedloga kojim se osporavaju nadležnosti pojedinih državnih institucija. Skupštinska aktivnost je u 2026. bila obilježena i izborom nove Vlade Republike Srpske, setovima zakona o povećanju plata, izmjenama propisa u oblasti rada, zdravstva, energetike i finansija, kao i donošenjem rebalansa budžeta Republike Srpske za 2026. godinu.
Istovremeno, NSRS je nastavila usvajati propise iz širokog spektra oblasti. Dio zakona usvajan je po hitnom postupku, a pojedini propisi izazvali su reakcije ili su bili predmet preispitivanja pred nadležnim sudovima i institucijama.
Podsjećamo, rad Narodne skupštine Republike Srpske u mandatu 2022–2026. godina započeo je 15. novembra 2022. godine, kada je održana konstituirajuća sjednica NSRS. Predsjedavajući jedanaestog saziva NSRS je Nenad Stevandić (Ujedinjena Srpska), a potpredsjednici/e u mandatu 2022–2026. su Anja Ljubojević (SNSD), Mirsad Duratović (Pokret za državu) i Petko Rankić (SP Petar Đokić). Vladajuća koalicija, koja se sastoji od SNSD-a, Socijalističke partije, DEMOS-a, NPS-a i Ujedinjene Srpske, ima 47 mjesta u NSRS. Stranke koje podržavaju Vladu (DNS, Pokret za domovinu i SPS) imaju deset poslanika/ca, dok opozicija (SDS, PDP, Lista – Za pravdu i red i Narodni front) ima 26 poslanika/ca u aktuelnom sazivu.
Pregled sjednica i usvojenih zakona tokom mandata
Posmatrano po godinama mandata, u prvoj godini na dnevnom redu NSRS-a bila su 63 zakona, od kojih je usvojeno 60. U drugoj godini razmatrano je 65 zakona, a usvojena su 64. Tokom treće godine na dnevnom redu našlo se 70 zakonskih rješenja, od kojih je usvojeno 69. U četvrtoj godini, zaključno s 1. septembrom 2026. godine, NSRS je razmatrala 96 zakona, a usvojila njih 88.
Tako je NSRS od početka mandata do 1. septembra 2026. godine ukupno usvojila 281 zakon, što predstavlja gotovo 95% svih zakona koji su se našli na dnevnom redu u ovom periodu.
Poređenja radi, u mandatu 2018–2022. NSRS je raspravljala o 354 zakona, od kojih su 342 usvojena.
Tokom prve godine mandata NSRS je održala 16 sjednica, od čega šest redovnih i deset posebnih, u drugoj godini deset sjednica – pet redovnih, četiri posebne i jednu svečanu – dok je u trećoj godini održano 20 sjednica, odnosno pet redovnih i 15 posebnih. U četvrtoj godini mandata, zaključno s 1. septembrom 2026. godine, održano je 15 sjednica, od čega tri redovne i 12 posebnih.
Iako je četvrta godina ovog izvještaja obuhvatila samo period do 1. septembra 2026. godine, NSRS je u tom periodu održala 15 sjednica, što je više nego u cijeloj drugoj godini mandata, kada ih je održano deset. Posebno je zanimljivo da je čak 12 od 15 sjednica u četvrtoj godini bilo posebnog karaktera, odnosno 80% ukupnog broja sjednica, što pokazuje koliko je završnicu mandata obilježila potreba za sazivanjem posebnih sjednica.
Ukupno, tokom mandata 2022–2026. godina, NSRS je održala 61 sjednicu: 19 redovnih, 41 posebnu i jednu svečanu sjednicu.
Poređenja radi, u mandatu 2018–2022. održano je ukupno 57 sjednica, od kojih je bilo 35 posebnih.
U zakonodavnu proceduru NSRS tokom mandata najviše akata upućivala je Vlada Republike Srpske, njih 295, dok su samo pojedine zakone predlagali i narodni poslanici, predsjednik Republike Srpske i drugi ovlašteni predlagači.
Zakoni koji su pokrenuli raspravu tokom mandata
Najveću pažnju javnosti tokom mandata izazvali su propisi kojima je Narodna skupština RS zadirala u pitanja koja su u nadležnosti institucija Bosne i Hercegovine. Među njima su bili propisi o državnoj imovini, kojima je RS pokušala urediti pitanje raspolaganja nepokretnom imovinom koja se koristi za funkcionisanje javne vlasti, kao i Zakon o neprimjenjivanju odluka Ustavnog suda BiH, kojim je bilo propisano da se odluke ovog suda ne primjenjuju na teritoriji RS. Posebnu pažnju izazvao je i Izborni zakon RS, kojim su uređena pitanja izbornog procesa na način koji je otvorio pitanje odnosa entitetskog propisa prema državnom Izbornom zakonu.
Osim propisa koji su se odnosili na ustavni poredak i podjelu nadležnosti, snažne reakcije javnosti i stručne zajednice izazvali su i propisi koji su direktno utjecali na građanska prava i rad civilnog društva. To se posebno odnosi na izmjene Krivičnog zakonika RS, kojima je kriminalizovana kleveta, i Zakon o posebnom registru i javnosti rada neprofitnih organizacija.
U 2025. godini, nakon pravosnažne presude Miloradu Dodiku, Narodna skupština RS usvojila je niz propisa kojima je osporavana nadležnost institucija Bosne i Hercegovine. Ustavni sud BiH je potom te propise proglasio neustavnim i stavio ih van snage. NSRS je u oktobru 2025. godine potom usvojila i Zakon o prestanku važenja pojedinih zakona Republike Srpske, kojim je prestalo važenje navedenih zakona koji su prethodno bili predmet odluka Ustavnog suda BiH.
U završnici mandata usvajani su zakoni koji su direktno utjecali na svakodnevni život građana/ki. U decembru 2025. godine usvojeni su propisi o zaštiti zdravlja stanovništva od duhanskih i ostalih proizvoda za pušenje i podršci nezaposlenom roditelju četvero i više djece. Naknadno su usvojeni i budžet Republike Srpske za 2026. godinu, rebalans budžeta za 2026. godinu, setovi zakona o povećanju plata (I, II, III), izmjene Zakona o radu i više propisa iz oblasti energetike, zdravstva i socijalne zaštite (I, II, III).
Koliko su poslanici/e bili/e aktivni/e na platformi Javna rasprava?
Od početka mandata do 1. septembra 2026. godine putem platforme Javna rasprava poslanicima/ama NSRS upućena su 383 pitanja. Na platformi su zabilježena pitanja o zakonima o podsticajima u privredi, gasu i zaštiti zdravlja stanovništva od duhanskih i ostalih proizvoda za pušenje.
Dakle, tokom mandata 2022–2026. građani/ke su putem platforme Javna rasprava poslanicima/ama Narodne skupštine Republike Srpske postavili/e ukupno 383 pitanja, od kojih je odgovoreno na svega deset, odnosno 2,6%. Samo je pet poslanika/ca iz NSRS odgovorilo na postavljeno pitanja: Saša Grbić (PzD-SDP/SDA/DF), Bojan Kresojević (PDP), Zagorka Grahovac (Za pravdu i red – Lista Nebojše Vukanovića ), Đorđe Vučinić (Za pravdu i red – Lista Nebojše Vukanovića) i Veselin Vujović (SDS).
Čak su 373 pitanja ostala bez odgovora, što pokazuje izuzetno nizak nivo direktne komunikacije poslanika/ca s građanima/kama putem ove platforme.
Putem platforme građani/ke su tokom mandata najviše pitanja postavljali/e o zakonima koji su se odnosili na lovstvo, ugostiteljstvo, strana ulaganja, gas, podsticaje u privredi i zaštitu zdravlja stanovništva od duhanskih i ostalih proizvoda za pušenje.
Rad Narodne skupštine Republike Srpske možete pratiti putem platforme Javna rasprava, gdje imate priliku čitati analize propisa u zakonodavnoj proceduri i glasati za ili protiv njihovih izmjena i dopuna te postavljati pitanja i davati prijedloge poslanicima/ama u ovom zakonodavnom organu.
Piše: Javna rasprava